Kimse Beklemiyor
Bir ziyaretçi sitenize tıkladığı anda zihninde bir sabır süresi başlar ve bu süre sandığınızdan çok kısadır. Mobil bağlantıda birkaç saniye içinde ekranda bir şey belirmezse kullanıcı geri tuşuna basar; üstelik bunu bilinçli bir karar olarak bile yaşamaz, sadece dikkati dağılır ve bir sonraki sonuca geçer. Bu kaybın en sinsi tarafı görünmez olmasıdır: o kişi sitenizi hiç görmediği için kötü bir izlenim de edinmez, size şikâyet de etmez, istatistiklerinizde belirgin bir iz de bırakmaz. Sadece yok olur. Bu yüzden yavaş site sorunu genellikle çok geç fark edilir — çoğu işletme sahibi kendi sitesini hızlı bir bilgisayardan ve önbelleğe alınmış hâlde açtığı için sorunu hiç yaşamaz.
Asıl Sorun Genelde Görsellerde
Yavaş sitelerin büyük çoğunluğunda birinci suçlu, telefondan çekilip olduğu gibi yüklenmiş fotoğraflardır. Modern bir telefonun çektiği kare rahatlıkla dört-beş megabayt tutar ve bu görsel, ekranda üç santimlik bir kutuda görünse bile tarayıcıya tam boyutuyla iner. Sekiz ürün fotoğrafı olan bir sayfa, böylece kırk megabaytlık bir yüke dönüşür. Çözüm iki adımlıdır ve görüntü kalitesinden neredeyse hiçbir şey kaybettirmez: görseli gerçekte görüneceği boyuta indirmek ve modern bir biçime (WebP) çevirmek. Bu iki işlem tipik olarak dosya boyutunu yüzde seksen-doksan azaltır. Çoğu sitede, başka hiçbir şey yapılmasa bile en büyük kazanç buradan gelir.
İkinci Suçlu: Eklentiler
WordPress kurulumlarında sık karşılaştığımız tablo şudur: yirmi beş eklenti kurulu, on tanesi aylardır kullanılmıyor, ama hepsi her sayfa açılışında kendi kodunu ve stilini yüklüyor. Burada en etkili müdahale eklentiyi hızlandırmaya çalışmak değil, silmektir. Kullanmadığınız her şeyi kaldırmak teknik bilgi gerektirmez ve sonucu anında ölçülebilir. İkinci sırada, aynı işi iki kez yapan eklentiler gelir — iki ayrı önbellek eklentisi ya da iki ayrı SEO eklentisi birbirini yavaşlatmakla kalmaz, çakışıp hatalara da yol açar. Kural basit: her iş için tek araç.
Üçüncü Suçlu: Dışarıdan Gelen Kodlar
Analitik, sohbet balonu, harita gömme, yazı tipi servisi, sosyal medya beslemesi... Her biri tek başına masum görünen bu parçalar, sayfanızın kontrolünüz dışındaki sunuculara bağlanması demektir. O sunucu yavaşladığında siteniz de yavaşlar ve bu konuda yapabileceğiniz hiçbir şey yoktur. Buradaki doğru soru "bunu ekleyeyim mi" değil, "bunun karşılığında ne alıyorum" olmalı. Gerçekten kullanılmayan bir sohbet balonu ya da yıllardır bakılmayan bir sosyal medya beslemesi, her ziyaretçiye ödettiğiniz bir bedeldir. Kalanları da mümkün olduğunca sayfa açıldıktan sonra yüklemek, kritik anı serbest bırakır.
Hız Aynı Zamanda Bir Sıralama Sinyali
Google, sayfa deneyimini sıralama sinyalleri arasında sayıyor ve bunu Core Web Vitals adı verilen üç ölçümle değerlendiriyor: sayfanın ana içeriğinin ne kadar sürede göründüğü, ilk etkileşime ne kadar geç cevap verdiği ve yüklenirken içeriğin ne kadar zıpladığı. Bunlardan sonuncusu çok ihmal edilir ama en can sıkıcı olanıdır: tam bir bağlantıya basacakken sayfanın kayması ve yanlış yere tıklamak. İyi haber şu ki bu üç ölçüm de kullanıcının hissettiği şeyi ölçüyor. Yani hız için yaptığınız çalışma, aynı anda hem ziyaretçiyi elde tutuyor hem de sıralamayı yukarı itiyor; ikisi arasında bir tercih yapmanız gerekmiyor.
Ölçün, Sonra Karar Verin
Performans işinde en pahalı hata, sorunun nerede olduğunu tahmin edip ona göre çalışmaktır. Doğru sıra şudur: önce PageSpeed Insights ile ölçün, raporun "Teşhis" bölümünde en büyük kalemi bulun, sadece onu düzeltin ve tekrar ölçün. Genellikle ilk iki kalem toplam kaybın büyük bölümünü oluşturur; gerisi süslemedir. Kendi sitemizin masaüstü PageSpeed skoru 100'dür ve oraya varmanın yolu sihirli bir eklenti değil, tam olarak bu döngü oldu: ölç, en büyük kalemi at, yeniden ölç. Bu arada bir uyarı: mobil skoru masaüstünden düşük çıkar ve bu normaldir, çünkü test yavaş bir telefon ve zayıf bir bağlantı varsayar. Kendi telefonunuzda hızlı açılması, ölçümün yanlış olduğu anlamına gelmez.